Црквата го смета лекувањето за света тајна, но во текот на долгите векови на идентификација на Црквата со религија, дошло до погрешно разбирање: така, светата тајна на елеосвештение всушност станала света тајна на смртта, еден од „последните обреди“ кои на човекот му отвораат слободен премин во вечноста. Денес, кога повторно кај христијаните е зголемен интересот за лекување, постои опасност оваа тајна да биде разбрана како света тајна на здравјето, како корисно „надополнување“ на секуларната медицина. Но, и едниот и другиот поглед се погрешни; и во едниот и во другиот недостасува светотаинската природа на овој чин.

Светата тајна е секогаш „премин“, „преобразување“. Но тоа не е премин во натприродното, туку во Царството Божјо, во светот кој доаѓа во реалноста на овој свет и во неговиот живот – кој Христос го откупи и воспостави. Тајната не е преобразување на „природното“ во „натприродно“, туку на старото во ново. Со тоа, светата тајна не е чудо со кое Бог ги прекинува законите на природата, туку таа е манифестација на конечната вистина за светот и животот, за човекот и природата, на Вистината – која е Самиот Христос.

И исцелението е света тајна, зашто неговата цел не е само воспоставување на физичкото здравје, туку е влез на човекот во животот на „Царството Небесно“, во „радоста и мирот“ на Светиот Дух. Сѐ во овој свет, а тоа значи и здравјето и болеста, и радоста и страдањето, во Христа постанале вознесување и влез во новиот живот, очекување и насетување на овој нов живот.

Навистина, во овој свет е нормално страдањето и болеста, но самата нивна нормалност е всушност абнормална. Тие го откриваат конечниот и непрестан пораз на човекот и животот, пораз кој не можат да го надминат делумните победи на медицината, па колку и да се тие чудесни. Но во Христа, страдањето не е отстрането, тоа е преобразено во победа. Самиот пораз станува победа, пат, влез во Царството Небесно, а тоа е единственото вистинско исцеление.

Да земеме за пример човек кој страда на својата болничка постела. Црквата доаѓа кај него за да ја изврши светата тајна исцеление. За овој човек, како и за секој човек во светот, страдањето може да биде пораз, пат на потполно предавање на темнината, на разочарувањето, на осаменоста. Тоа може да биде умирање во вистинската смисла на зборот. А сепак, може да биде и крајна победа на човекот и животот во него. Црквата не доаѓа да воспостави здравје во овој човек, просто да ја замени медицината откако таа ги исцрпела сите свои можности. Црквата доаѓа овој човек да го воведе во љубовта, светлината и животот Христов. Таа не доаѓа само да го утеши во неговото страдание, ниту да му „помогне“, туку да го прими како маченик, како сведок Христов преку самото негово страдање. Маченик, тоа е оној кој го гледа небото отворено и Синот Човечки како седи од десната страна на Бога. Маченик е оној човек, за кого Бог не е само уште една – и тоа последна можност за да престане ужасната болка; Бог е самиот негов живот, така што, сѐ што е во неговиот живот доаѓа при Бога и се воздигнува до полнотата на љубовта.

Во овој свет ќе има неволји. Без разлика дали самиот човек ќе ги сведе на минимум, или религиското чувство како награда во „другиот свет“ ќе даде некакво олеснување, сепак страдањето останува тука, и тоа останува ужасно „нормално“. А сепак Христос вели: „Радувајте се, јас го победив светот!“ (Јн. 16, 33). Преку Христовото страдање не само што секое друго страдање добило своја смисла, туку му е дадена и сила за тоа да биде знак, сакрамент, проглас, доаѓање на победата; човечкиот пораз и самото негово умирање станале пат кон Животот.

Протоереј Александар Шмеман